จีนี่ จ๋า … มาจากอาหรับ

เดือนกุมภาพันธ์ 2021 วงการเพลงไทยมีสีสันให้แฟนเพลงได้ถกเถียงกัน ว่าด้วยเพลง “จีนี่ จ๋า” (2021) โดยมีการเปรียบเทียบความสนุกสนาน และความโดดเด่นติดหูกับต้นฉบับเมื่อเกือบ 20 ปีก่อน

แต่สำหรับผู้ฟังที่เป็นนักเดินทางตัวยง หรือเป็นแฟนภาพยนตร์เรื่องอะลาดิน (Aladdin) อาจมองในประเด็นเรื่องเนื้อหาเพลง รวมถึงมิวสิควิดีโอ ที่บางส่วนมีการสื่อถึงวัฒนธรรมอินเดีย ซึ่งถ้ามองว่าเป็นการผสมผสานสร้างความแปลกใหม่ ก็คงไม่ผิดอะไร แต่หากมองในแง่ความถูกต้องของที่มาว่าด้วยเจ้ายักษ์ “จินนี่”  (หรือ จีนี่) รวมถึงเรื่องวัฒนธรรมของประเทศต่างๆ ก็ต้องบอกว่า การนำความเป็นอินเดียมาใช้กับจินนี่นั้น น่าจะผิดที่ผิดทางไปหน่อย

• 

จินนี่ เป็นตัวละครเด่นจากนิทาน และภาพยนตร์ เรื่อง อะลาดิน (Aladdin) หรือ อะลาดินกับตะเกียงวิเศษ โดยภาพของจินนี่ที่คนคุ้นตา คือ ยักษ์ใหญ่ใจดี ที่ออกมาจากตะเกียง พร้อมกับให้พรวิเศษได้สมใจปรารถนา

ความจริงแล้ว จินนี่ ไม่ใช่ยักษ์ แต่มีแรงบันดาลใจมาจาก “ญิน” (genie) สิ่งลึกลับเหนือธรรมชาติตามความเชื่อของศาสนาอิสลาม ซึ่งปรากฏในคำภีร์อัลกุรอ่าน

ภาพประกอบจาก https://movies.disney.co.th/aladdin

• 

ดังนั้น แค่ที่มาของ “ชื่อ” จีนี่ ก็ไม่น่าเกี่ยวข้องกับวัฒนธรรมอินเดียแล้ว โดยเฉพาะเมื่อพิจารณาว่าในดินแดนอาหรับเป็นประเทศมุสลิมแทบทั้งหมด ขณะที่ประเทศอินเดียนั้น นับถือฮินดูประมาณร้อยละ 80

เมื่อวิเคราะห์กันต่อที่เวอร์ชั่นภาพยนตร์ เมืองที่ปรากฏนั้น ผู้สร้างแต่งขึ้นว่าเป็นเมืองอักราบาห์ โดย Gemma Jackson โปรดักชั่นดีไซเนอร์ชื่อดัง ใช้ต้นแบบมาจากสถานที่จริง โดยมีแรงบันดาลใจหลักมาจากสถาปัตยกรรมสไตล์โมร็อกโก เปอร์เซีย และตุรกี แต่ใช้แรงบันดาลใจบางส่วนจากเอเชียใต้ในการตกแต่งเพิ่มเติมเท่านั้น

ส่วนสถานที่ถ่ายทำภาพยนตร์นอกจากในสตูดิโอแล้ว คือ ทะเลทรายวาดิ รัม (Wadi Rum) กับนครโบราณเปตรา ประเทศจอร์แดน

• 

เมื่อเป็นเช่นนี้ หากถกเถียงกันในด้านภูมิศาสตร์กับศิลปวัฒนธรรมตามข้อเท็จจริง จีนี่ ..จ๋า จึงแทบไม่มีความเกี่ยวข้องอินเดียเลย

ตัวอย่างจุดหมายปลายทาง ท่องเที่ยวตามรอย จีนี่ ให้ได้บรรยากาศสมจริง
นครเปตรา จอร์แดน
www.thepassport.travel/world/asia/petra-jordan
สีสันแห่งเมืองมาร์ราเกซ ประเทศโมร็อกโก
www.thepassport.travel/world/africa/jemaa-el-fna-marrakesh
ตามหาพรมวิเศษเปอร์เซียแท้ๆ ที่อิหร่าน
www.thepassport.travel/travel-update/tips/persian-carpet-iran
Dewan Hotel โรงแรมสไตล์อาราเบียน-โมร็อกโก ที่ซ่อนตัวอยู่ในกรุงเทพ
www.thepassport.travel/stay/hotel-resort/dewan-bangkok 

•