สถานที่ท่องเที่ยวใดก็ตามที่มีศิลปะผสมกลมกลืนอยู่ด้วยกัน ย่อมเพิ่มมูลค่า ความน่าสนใจ และแรงดึงดูดให้แก่ผู้มาเยือนได้เสมอ สำหรับทวีปเอเชีย ก็มีจุดหมายปลายทางท่องเที่ยวที่มีย่านศิลปะ ชุมชนหรือหมู่บ้านศิลปะที่น่าสนใจมากมาย ลองมาดูว่า 10 ชุมชนแห่งศิลปะที่สายอาร์ตไม่ควรพลาด มีที่ไหนกันบ้าง
Pier-2 Art Center, Taiwan
จากท่าเรือเก่าๆโทรมๆในอดีต ไต้หวันเนรมิตให้เป็นศูนย์กลางแห่งศิลปะ Pier-2 Art Center ริมชายฝั่งตะวันตกเฉียงใต้ ซึ่งเป็นพื้นที่อุตสาหกรรมริมท่าเรือมาก่อน ในวันนี้ ที่นี่เป็นเขตศิลปะที่ใหญ่ที่สุดของไต้หวัน กว่าทศวรรษที่เปลี่ยนแปลงมาเป็นแหล่งรวมงานอาร์ต สามารถดึงดูดศิลปิน นักออกแบบ สถาปนิก และนักดนตรี เข้ามามีส่วนร่วมได้เป็นจำนวนมาก ภายในโรงงานและโกดังที่ปรับปรุงใหม่กว่า 20 แห่ง
แน่นอนว่าสถานที่แห่งนี้ยังดึงดูดชาวท้องถิ่น และนักท่องเที่ยวให้มาเยือน เพราะมีทั้งหอศิลป์ พิพิธภัณฑ์ บาร์คาเฟ่ ร้านอาหาร และสถานที่แสดงศิลปะหลากหลาย รวมทั้งเป็นที่จัดนิทรรศการและกิจกรรมต่างๆ
เกาะเล็กๆจุดหมายปลายทางของคนรักศิลปะอย่างนาโอะชิมะ อยู่ในภูมิภาคชิโกกุ เคยเสื่อมโทรมจากอุตสาหกรรม จนกระทั่งในปี 1985 มีผู้สนใจเข้ามาฟื้นฟูเกาะ ทั้งการสร้างมิวเซียม งานศิลปะ โรงแรมไฮเอนด์ อาร์ตโปรเจคต่างๆ ภายใต้คอนเซ็ปต์หลักของอยู่ร่วมกันอย่างพอดีระหว่างศิลปะ ชุมชนและธรรมชาติ
นาโอชิมะในวันนี้ จึงเป็นแหล่งศิลปะร่วมสมัยแทบทุกมุม โดยเฉพาะไฮไลท์อย่างงานมาสเตอร์พีซ ประติมากรรมฟักทองสีเหลืองและสีแดงของ “ยาโยอิ คุซามะ” ศิลปินแนวป๊อบอาร์ตระดับโลก หรือ Chichu Art Museum ที่ออกแบบโดย ”ทาดาโอะ อันโดะ” สถาปนิกชื่อดังของญี่ปุ่น
หมู่บ้านอาร์ตๆ ที่เสมือนเป็นดั่งสวรรค์ของคนรักงานคราฟต์ และเป็นหมู่บ้านในฝันของใครๆหลายคนเลยทีเดียว เพราะที่นี่เป็นการรวมตัวของครอบครัว 13 หลัง ที่เป็นชุมชนของคนรักงานศิลปะ ทั้งศิลปะพื้นบ้านและศิลปะร่วมสมัย ท่ามกลางบรรยากาศร่มรื่นของแมกไม้ใบหญ้า การมีวิถีชีวิตแบบสโลว์ไลฟ์ และเปิดโอกาสให้ผู้มาเยือนได้แวะมาเที่ยว มากิน มาชม ในรูปแบบคอมมูนิตี้มอลล์กลางแจ้งได้ด้วย
นอกจากการแวะมาชม ช้อป หรือเวิร์คช็อปงานคราฟต์เท่ๆแล้ว บ้านข้างวัดยังจัดกิจกรรมต่างๆอย่างสม่ำเสมอ ไม่ว่าจะเป็น เวิร์คช็อป ดนตรี ศิลปะ ตลาดนัด ฯลฯ ทำให้ชุมชนแห่งนี้ไม่เคยว่างเว้นจากสีสันแวะมาเที่ยวได้ตลอดทั้งปี
บ้านข้างวัด 191-197 ม.5 ซ.วัดอุโมงค์ และวัดร่ำเปิง ถ.คลองชลประทาน ต.สุเทพ อ.เมือง จ.เชียงใหม่
เปิดวันอังคาร-อาทิตย์ 10.00-18.00 น. (ปิดวันจันทร์) รายละเอียด https://web.facebook.com/Baankangwat
เขตศิลปะที่ตั้งอยู่ทางตะวันออกเฉียงเหนือของกรุงปักกิ่ง เป็นความงามที่ผุดพรายขึ้นมาจากบรรยากาศที่น่าเบื่อหน่ายแบบเดิมๆ กว่า 40 ปีแล้วที่ Dashanzi เป็นเขตอุตสาหกรรมทางการทหารที่ไม่มีอะไรน่าสนใจ แต่ในช่วงปลายทศวรรษ 1990 เริ่มมีสถานะเป็นชุมชนศิลปะ จนกระทั่งในช่วงกลางทศวรรษ 2000 ก็เป็นแหล่งรวมศิลปินหลายคนทั้งด้านจิตรกรรม ประติมากรรม นักวาดภาพประกอบ สถาปนิก และนักดนตรี
ถนนในย่านนี้ประดับประดาไปด้วยงานศิลปะแปลกๆ เรียงรายไปด้วยสตูดิโอ อาร์ตแกลเลอรี คาเฟ่ บาร์ และร้านอาหาร และเป็นย่านบันเทิงยอดนิยมอีกด้วย
หมู่บ้านในเมืองปูซาน เกาหลีใต้ ที่อุดมไปด้วยประวัติศาสตร์และสีสันสุดจี๊ด ภาพของบ้านเรือนหลากสีลดหลั่นลงมาตามเชิงเขา ตลอดสองข้างทางเดินแคบเต็มไปด้วยคาเฟ่สมัยใหม่ และร้านอาหาร จุดชมวิวที่มองเห็นถึงปากอ่าว รวมถึงจุดถ่ายรูปที่จะทำให้คุณต้องหยุดแวะถ่ายกันตลอดทาง
แรกเริ่มที่นี่เป็นชุมชนแออัดของผู้อพยพจากภัยสงคราม เป็นที่อยู่ของชุมชนชั้นแรงงาน เมื่อมีโครงการเข้ามาพัฒนาผ่านศิลปะ ก็ใช้เวลาหลายปีกว่าจะเปลี่ยนแปลงกลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวแนวศิลปะกลางแจ้งที่มีชื่อเสียงระดับประเทศ
ไปแล้วอย่าพลาดจุดที่ได้รับความนิยมมากที่สุด ของเหล่าแฟนๆเจ้าชายน้อย คือ รูปปั้น The Little Prince and The Fennec Fox
แหล่งรวมกระบวนการงานช่างฝีมือชาวเนปาล มานานกว่า 500 ปี ผลงานศิลป์ดั้งเดิมถ่ายทอดสู่สายตาผู้มาเยือนผ่านผลิตภัณฑ์จากเครื่องปั้นดินเผาของชาวบ้านวางเรียงรายกันนับร้อยชิ้นเพื่อตากแดดในจัตุรัสของเมืองโบราณบักตะปูร์ ที่นี่ชาวบ้านยังคงชอบซื้อตะเกียงดินโบราณที่เรียกว่า ปาละ สำหรับใช้ในช่วงเทศกาลประจำปี เดินชมงานศิลป์แบบวิถีดั้งเดิมท่ามกลางบรรยากาศเมืองเก่าที่ขึ้นทะเบียนรับรองมรดกโลกยูเนสโกก็เพลินแล้ว
จอร์จทาวน์เมืองมรดกโลก และเมืองหลวงของรัฐปีนังประเทศมาเลเซีย มีศิลปะแนวสตรีทอาร์ตต้นแบบความสำเร็จในระดับโลก ในย่านเมืองเก่าที่เคยซบเซากลับพลิกฟื้นมาด้วยศิลปะที่กลมกลืนไปกับอาคารสไตล์ชิโน-ยูโรเปียนในยุคกว่าศตวรรษก่อน และก็เต็มไปด้วยช่างฝีมือจำนวนมากที่อนุรักษ์วิถีชีวิตแบบอดีตไว้
นอกจากศิลปะ พิพิธภัณฑ์ วัฒนธรรมอาหาร และความหลากหลายของศาสนาแล้ว ชุมชนในจอร์จทาวน์ ยังมีความหลากหลายของงานคราฟต์ท้องถิ่น ไม่ว่าจะเป็นช่างทำหมวกมุสลิม ช่างฝีมือเครื่องหอม คณะละครหุ่นกระบอกจีนแบบดั้งเดิม และช่างทำรองเท้าลูกปัด ซึ่งช่างฝีมือเหล่านี้เป็นทายาทรุ่นสุดท้ายที่อาจจะไม่มีใครสืบทอดศิลปะและอาจหายไปในไม่ช้า
ถนนสามสายย่านเมืองเก่าสงขลา ได้แก่ นางงาม นครนอก และนครใน คือ ถนนสายศิลปวัฒนธรรมที่กลมกล่อมหลากหลาย และมาแรงที่สุดแห่งหนึ่งของประเทศก็ว่าได้
ย้อนไปกว่าทศวรรษก่อนที่ค่อนข้างเงียบเชียบเป็นย่านอุตสาหกรรมประมง และเมืองเก่าเหงาๆ ปัจจุบันพลิกโฉมไปอีกแนว มีการใช้สตรีทอาร์ตนำร่องมาปลุกเมืองเมื่อหลายปีก่อน จากนั้นสิ่งที่ทยอยตามมา คือ ร้านรวงต่างๆร่วมสมัยที่พากันปัดฝุ่นรีโนเวทสวยงามอยู่ในอาคารเก่าแก่ มีอาร์ตสเปซ คาเฟ่เก๋ๆ วิถีชีวิตชุมชนดั้งเดิม พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่น อาร์ตแกลเลอรี การมีจัดนิทรรศการศิลปะย่อย – นิทรรศใหญ่ประจำปี และยังเป็นที่ตั้งของ TCDC ศูนย์สร้างสรรค์งานออกแบบแห่งล่าสุดของไทย
ครั้งหนึ่งแถวนี้เคยเป็นสถานที่ที่ไม่น่าพิสมัยนัก เพราะเป็นโรงฆ่าสัตว์ในเกาะเกาลูนมาตั้งแต่กว่าร้อยปีก่อน จนมาเปลี่ยนเป็นชุมชนศิลปะเมื่อสิบกว่าปีที่ผ่านมา ปัจจุบันมีงานศิลปะกระจัดกระจายให้นักท่องเที่ยวสามารถเดินชมได้อย่างอิสระ สตูดิโอศิลปะบางแห่งก็พร้อมต้อนรับการเยี่ยมชมจากผู้มาเยือน และยังจัดแสดงผลงานศิลปะบ่อยครั้ง
ย่านอาร์ตแห่งกรุงโซลที่มีรูปในอินสตาแกรมมากมายแทบเป็นภาคบังคับ แม้ว่าหมู่บ้านศิลปะแห่งนี้ถูกสร้างขึ้นมาตั้งแต่ Instagram, Facebook และ Twitter ยังไม่มีอยู่ด้วยซ้ำ ในป 2006 ทางการโซลตัดสินใจที่จะฟื้นฟูย่าน Ihwa-dong ที่มีสภาพทรุดโทรมจึงมอบหมายให้ศิลปินมาสร้างงานที่มีความสดใสมากกว่า 100 ชิ้น ไปบนฝาผนัง ซึ่งสิ่งนี้ไม่เพียงดึงดูดนักท่องเที่ยวที่มาเพื่อถ่ายภาพบรรยากาศบนเนินเขาใจกลางกรุงโซล แต่ยังรวมถึงศิลปินที่พากันมาตั้งสตูดิโอและแกลเลอรีอีกด้วย
Pier-2 Art Center, Taiwan
จากท่าเรือเก่าๆโทรมๆในอดีต ไต้หวันเนรมิตให้เป็นศูนย์กลางแห่งศิลปะ Pier-2 Art Center ริมชายฝั่งตะวันตกเฉียงใต้ ซึ่งเป็นพื้นที่อุตสาหกรรมริมท่าเรือมาก่อน ในวันนี้ ที่นี่เป็นเขตศิลปะที่ใหญ่ที่สุดของไต้หวัน กว่าทศวรรษที่เปลี่ยนแปลงมาเป็นแหล่งรวมงานอาร์ต สามารถดึงดูดศิลปิน นักออกแบบ สถาปนิก และนักดนตรี เข้ามามีส่วนร่วมได้เป็นจำนวนมาก ภายในโรงงานและโกดังที่ปรับปรุงใหม่กว่า 20 แห่ง
แน่นอนว่าสถานที่แห่งนี้ยังดึงดูดชาวท้องถิ่น และนักท่องเที่ยวให้มาเยือน เพราะมีทั้งหอศิลป์ พิพิธภัณฑ์ บาร์คาเฟ่ ร้านอาหาร และสถานที่แสดงศิลปะหลากหลาย รวมทั้งเป็นที่จัดนิทรรศการและกิจกรรมต่างๆ
เกาะเล็กๆจุดหมายปลายทางของคนรักศิลปะอย่างนาโอะชิมะ อยู่ในภูมิภาคชิโกกุ เคยเสื่อมโทรมจากอุตสาหกรรม จนกระทั่งในปี 1985 มีผู้สนใจเข้ามาฟื้นฟูเกาะ ทั้งการสร้างมิวเซียม งานศิลปะ โรงแรมไฮเอนด์ อาร์ตโปรเจคต่างๆ ภายใต้คอนเซ็ปต์หลักของอยู่ร่วมกันอย่างพอดีระหว่างศิลปะ ชุมชนและธรรมชาติ
นาโอชิมะในวันนี้ จึงเป็นแหล่งศิลปะร่วมสมัยแทบทุกมุม โดยเฉพาะไฮไลท์อย่างงานมาสเตอร์พีซ ประติมากรรมฟักทองสีเหลืองและสีแดงของ “ยาโยอิ คุซามะ” ศิลปินแนวป๊อบอาร์ตระดับโลก หรือ Chichu Art Museum ที่ออกแบบโดย ”ทาดาโอะ อันโดะ” สถาปนิกชื่อดังของญี่ปุ่น
หมู่บ้านอาร์ตๆ ที่เสมือนเป็นดั่งสวรรค์ของคนรักงานคราฟต์ และเป็นหมู่บ้านในฝันของใครๆหลายคนเลยทีเดียว เพราะที่นี่เป็นการรวมตัวของครอบครัว 13 หลัง ที่เป็นชุมชนของคนรักงานศิลปะ ทั้งศิลปะพื้นบ้านและศิลปะร่วมสมัย ท่ามกลางบรรยากาศร่มรื่นของแมกไม้ใบหญ้า การมีวิถีชีวิตแบบสโลว์ไลฟ์ และเปิดโอกาสให้ผู้มาเยือนได้แวะมาเที่ยว มากิน มาชม ในรูปแบบคอมมูนิตี้มอลล์กลางแจ้งได้ด้วย
นอกจากการแวะมาชม ช้อป หรือเวิร์คช็อปงานคราฟต์เท่ๆแล้ว บ้านข้างวัดยังจัดกิจกรรมต่างๆอย่างสม่ำเสมอ ไม่ว่าจะเป็น เวิร์คช็อป ดนตรี ศิลปะ ตลาดนัด ฯลฯ ทำให้ชุมชนแห่งนี้ไม่เคยว่างเว้นจากสีสันแวะมาเที่ยวได้ตลอดทั้งปี
บ้านข้างวัด 191-197 ม.5 ซ.วัดอุโมงค์ และวัดร่ำเปิง ถ.คลองชลประทาน ต.สุเทพ อ.เมือง จ.เชียงใหม่
เปิดวันอังคาร-อาทิตย์ 10.00-18.00 น. (ปิดวันจันทร์) รายละเอียด https://web.facebook.com/Baankangwat
เขตศิลปะที่ตั้งอยู่ทางตะวันออกเฉียงเหนือของกรุงปักกิ่ง เป็นความงามที่ผุดพรายขึ้นมาจากบรรยากาศที่น่าเบื่อหน่ายแบบเดิมๆ กว่า 40 ปีแล้วที่ Dashanzi เป็นเขตอุตสาหกรรมทางการทหารที่ไม่มีอะไรน่าสนใจ แต่ในช่วงปลายทศวรรษ 1990 เริ่มมีสถานะเป็นชุมชนศิลปะ จนกระทั่งในช่วงกลางทศวรรษ 2000 ก็เป็นแหล่งรวมศิลปินหลายคนทั้งด้านจิตรกรรม ประติมากรรม นักวาดภาพประกอบ สถาปนิก และนักดนตรี
ถนนในย่านนี้ประดับประดาไปด้วยงานศิลปะแปลกๆ เรียงรายไปด้วยสตูดิโอ อาร์ตแกลเลอรี คาเฟ่ บาร์ และร้านอาหาร และเป็นย่านบันเทิงยอดนิยมอีกด้วย
หมู่บ้านในเมืองปูซาน เกาหลีใต้ ที่อุดมไปด้วยประวัติศาสตร์และสีสันสุดจี๊ด ภาพของบ้านเรือนหลากสีลดหลั่นลงมาตามเชิงเขา ตลอดสองข้างทางเดินแคบเต็มไปด้วยคาเฟ่สมัยใหม่ และร้านอาหาร จุดชมวิวที่มองเห็นถึงปากอ่าว รวมถึงจุดถ่ายรูปที่จะทำให้คุณต้องหยุดแวะถ่ายกันตลอดทาง
แรกเริ่มที่นี่เป็นชุมชนแออัดของผู้อพยพจากภัยสงคราม เป็นที่อยู่ของชุมชนชั้นแรงงาน เมื่อมีโครงการเข้ามาพัฒนาผ่านศิลปะ ก็ใช้เวลาหลายปีกว่าจะเปลี่ยนแปลงกลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวแนวศิลปะกลางแจ้งที่มีชื่อเสียงระดับประเทศ
ไปแล้วอย่าพลาดจุดที่ได้รับความนิยมมากที่สุด ของเหล่าแฟนๆเจ้าชายน้อย คือ รูปปั้น The Little Prince and The Fennec Fox
แหล่งรวมกระบวนการงานช่างฝีมือชาวเนปาล มานานกว่า 500 ปี ผลงานศิลป์ดั้งเดิมถ่ายทอดสู่สายตาผู้มาเยือนผ่านผลิตภัณฑ์จากเครื่องปั้นดินเผาของชาวบ้านวางเรียงรายกันนับร้อยชิ้นเพื่อตากแดดในจัตุรัสของเมืองโบราณบักตะปูร์ ที่นี่ชาวบ้านยังคงชอบซื้อตะเกียงดินโบราณที่เรียกว่า ปาละ สำหรับใช้ในช่วงเทศกาลประจำปี เดินชมงานศิลป์แบบวิถีดั้งเดิมท่ามกลางบรรยากาศเมืองเก่าที่ขึ้นทะเบียนรับรองมรดกโลกยูเนสโกก็เพลินแล้ว
จอร์จทาวน์เมืองมรดกโลก และเมืองหลวงของรัฐปีนังประเทศมาเลเซีย มีศิลปะแนวสตรีทอาร์ตต้นแบบความสำเร็จในระดับโลก ในย่านเมืองเก่าที่เคยซบเซากลับพลิกฟื้นมาด้วยศิลปะที่กลมกลืนไปกับอาคารสไตล์ชิโน-ยูโรเปียนในยุคกว่าศตวรรษก่อน และก็เต็มไปด้วยช่างฝีมือจำนวนมากที่อนุรักษ์วิถีชีวิตแบบอดีตไว้
นอกจากศิลปะ พิพิธภัณฑ์ วัฒนธรรมอาหาร และความหลากหลายของศาสนาแล้ว ชุมชนในจอร์จทาวน์ ยังมีความหลากหลายของงานคราฟต์ท้องถิ่น ไม่ว่าจะเป็นช่างทำหมวกมุสลิม ช่างฝีมือเครื่องหอม คณะละครหุ่นกระบอกจีนแบบดั้งเดิม และช่างทำรองเท้าลูกปัด ซึ่งช่างฝีมือเหล่านี้เป็นทายาทรุ่นสุดท้ายที่อาจจะไม่มีใครสืบทอดศิลปะและอาจหายไปในไม่ช้า
ถนนสามสายย่านเมืองเก่าสงขลา ได้แก่ นางงาม นครนอก และนครใน คือ ถนนสายศิลปวัฒนธรรมที่กลมกล่อมหลากหลาย และมาแรงที่สุดแห่งหนึ่งของประเทศก็ว่าได้
ย้อนไปกว่าทศวรรษก่อนที่ค่อนข้างเงียบเชียบเป็นย่านอุตสาหกรรมประมง และเมืองเก่าเหงาๆ ปัจจุบันพลิกโฉมไปอีกแนว มีการใช้สตรีทอาร์ตนำร่องมาปลุกเมืองเมื่อหลายปีก่อน จากนั้นสิ่งที่ทยอยตามมา คือ ร้านรวงต่างๆร่วมสมัยที่พากันปัดฝุ่นรีโนเวทสวยงามอยู่ในอาคารเก่าแก่ มีอาร์ตสเปซ คาเฟ่เก๋ๆ วิถีชีวิตชุมชนดั้งเดิม พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่น อาร์ตแกลเลอรี การมีจัดนิทรรศการศิลปะย่อย – นิทรรศใหญ่ประจำปี และยังเป็นที่ตั้งของ TCDC ศูนย์สร้างสรรค์งานออกแบบแห่งล่าสุดของไทย
ครั้งหนึ่งแถวนี้เคยเป็นสถานที่ที่ไม่น่าพิสมัยนัก เพราะเป็นโรงฆ่าสัตว์ในเกาะเกาลูนมาตั้งแต่กว่าร้อยปีก่อน จนมาเปลี่ยนเป็นชุมชนศิลปะเมื่อสิบกว่าปีที่ผ่านมา ปัจจุบันมีงานศิลปะกระจัดกระจายให้นักท่องเที่ยวสามารถเดินชมได้อย่างอิสระ สตูดิโอศิลปะบางแห่งก็พร้อมต้อนรับการเยี่ยมชมจากผู้มาเยือน และยังจัดแสดงผลงานศิลปะบ่อยครั้ง
ย่านอาร์ตแห่งกรุงโซลที่มีรูปในอินสตาแกรมมากมายแทบเป็นภาคบังคับ แม้ว่าหมู่บ้านศิลปะแห่งนี้ถูกสร้างขึ้นมาตั้งแต่ Instagram, Facebook และ Twitter ยังไม่มีอยู่ด้วยซ้ำ ในป 2006 ทางการโซลตัดสินใจที่จะฟื้นฟูย่าน Ihwa-dong ที่มีสภาพทรุดโทรมจึงมอบหมายให้ศิลปินมาสร้างงานที่มีความสดใสมากกว่า 100 ชิ้น ไปบนฝาผนัง ซึ่งสิ่งนี้ไม่เพียงดึงดูดนักท่องเที่ยวที่มาเพื่อถ่ายภาพบรรยากาศบนเนินเขาใจกลางกรุงโซล แต่ยังรวมถึงศิลปินที่พากันมาตั้งสตูดิโอและแกลเลอรีอีกด้วย